Christmas Sermon – Mara reih ta
Dec 23rd, 2009 | By admin | Category: Sermon TextsAry liata sermon pha kawpa ta Rev. Dr. L.B. Siama, Principal, Lorrain Theological College, Yangon tawhtapa a cha. Christmas byhna vaw to ma y. Amen.
2009 KRISMAS
NA CHHÔH TAWHTA RYUREIHTUHPA VAW PUA TLÔH AW TA
BY
Rev. Dr. L. B. Siama
Principal, Lorrain Theological College, Yangon
25.12.2009
Nâ Bethlehe, Zudah rah liatapa,
Zudah ryuteihtuhpazy hry liata chyh chai cheita aw va chi;
Na chhôh tawhta ryureihtuhpa pua tlôh aw ta.
Israel ei chyhsazy a vaihtuh awpa cha,
tahpa ta ropa châ tlôh ta.
(Mathai 2:4)
1. Biehmiapa
2009 Krisma biepipa cha “Na chhôh tawhta ryureihtuhpa pua tlôh aw ta” tahpa a cha. He bie he Thatihpha Mathai ta Mika 5:2 bie a la pachhuahpa a cha. Mika châbuy liata cha “Na Bethlehe Ephrata” tahpa a cha. Bethlehe tahpa moh yzie cha “Viachha o” (house of bread) tahna a cha. Ephrata he rah pachhaihna (bia) moh cha ta, Marara duahmo a cha khiah cha, Patheitlah, Tihrotlah, Hrokeitlah, Kahrietlah nata Sawhmotlah tahpa nata a lyu aw. Bethlehe he kha hlâ tawhta Davi Khihpi tlyma, Ephrata tahpa tlyma ama vaw aw tyhpa a cha.
Mararah Mawhtâhna vata chakâh chaina kô, niepa nata do awpa rai a yleina daihti, Sawvâ nata beipari liata sah nata sapha a yleina daihti liata “viachha o” tawhta “ryureihtuhpa a vaw pua aw” tah thla hâpa cha “Marara tawhta ryureituhpa pua thai va vei” tahna a cha va tlyma? Khapa vata ma Mara Awnanopa heta 2009 Krismas biepipa châta he bie he a vaw tlyh vâ tly? tahpa he ei pachâ tyh hra. Nie nata do, phusa nata taka a hneipazy heta ryu ama reih aw, tahna a cha vâ tlyma? Khitlah nata awnanopa lia heta dyhchhie sipasapazy heta ao parosa aw vei ei, tahna a cha va tlyma? tahpa pachâpa ta he sermon pachhohpa ei vaw roh hrapa a cha.
2. Zudah rah Bethlehe khih
Rei chiehpa hawhta Bethlehe tahpa cha “viachha O” tahna cha ta, Marara duahmo ta cha “sawva, beipari” tahna cha aw ta “niedo ati avyna su” tah thei awpa a cha aw. Zerusalem chho lâ me 5 liata a ypa cha ta, tahma chyhsa 35,000 ama pahrana su a cha. Bethlehe khih tlô chy heta Rekheli thlâsu y ta, he khih he Boaza nata Ruthi ama tyhna su chhao a cha hra. Hrohsopa Mika daihti liata cha Zudah rah he Babylon seichana lâta ama china daihti a châ. Mohropa ku ry liata ama yna daihti a chapa vata Zu chyhsazy ama nawh chaina daihti chhao a cha. Amo châta hnabeiseihna rai ama hnei leina daihti a cha. Cha hawhpa daihti liata Hrohsopa Mika ta “Nâ Bethlehe Ephratha, Zudah rah liata chyh chai hrala, Na chhôh tawhta ryureihtuhpa pua tlôh aw ta (Mika 5:2)” a vaw tahpa heta Isarel châta hnabeiseihna hro ama pahneisapa a cha. Anodeikua cha:
2.1 Bethlehe cha viachha O tahpa cha taraw ta a chhôh liata pahrapazy ama chakâh
Ryureihtuhpazy daihti liata Bethlehe liata chakâhna thata a tlô. Chavata Elimeleka chhôhkha chhao niedo yna su Moaba rah lâ ama paih haw. Elimelka lapinô cha Naomi cha ta, cha cha “Thapha” tahna a cha. Moaba rah liata Elimeleka nata a sawchapaw pa 2 zy cha thi ha ei ta, Naomi nata a myunô pa 2 deita ama y haw. A my nô pakha chhao ta a nôpaw O lâ a die haw. Ruthi deikua cha a nohnô hnohta “ Na siena maih sie aw nata, na chyhsa cha ei chyhsa ama cha hra aw. Na Khazohpa cha ei Khazohpa a cha hra aw” tahpa ta Naomi hnohta a pazi lyma. (Ruthi ). Naomi cha a myunô Ruthi nata Bethlehe lâ ama vaw kua. Bethlehe nôzy chata Naomi ama hmô tita, “He he Naomi (thapha) kha cha vei ma?” ama tah. Naomi ta “thapha” na tah khu u, Marâ (Khanô) tlao na tah teh u” a tah. Bethlehe liata y taraw ei ta, niepa nata dopa ativy vei ei; ama thapha thei leipa ta ama hrona chhao akha ama tah ngasa.
Chahawhla khihnarah liata Ruthi cha Boaza nata eima tyh. Sawchapaw khohchhih kawpa ama vaw hnei. Bethlehe nôzy ta Naomi ta samoh avaw hneipa cha he hawhta ama lykhei; “he na samoh he saw pasari hlata hmo a taothei via aw; na hrona chhao a taopathi aw; ano he nâ bohna a cha aw” tahpa ta a moh cha OBEDA ama bi. Ruthi nata Boaza atyhna heta pachhatuhpa vaw pina liata hmo peimawh kawpa a cha. Boaza heta Obeda sat a, Obeda ta Zese sat a, Zese ta Davi sa ta,Davit a Sawlawmaw a sa. Cha Salawmaw tawhpa pathla liah lymapa cha ta, Pachhatuhpa Zisu cha a vaw pihpa a cha.
Chavata Viachha O ama tah tyhpa Bethlehe cha chakâhna su vaw châ hrasala, he chhôh tawhna heta Zisu Krista vaw pina awpa pathlatuhpa Boaza nata Ruthi ama tyhna su a vaw châ thla haw. A chakâh tyhpa, a viavipa, sipasapa, mohnaopa, nawhtâpa ta ypa nata mâchhiesa tyhpa chhôhkha tawhta Ryureihtuhpa cha a vaw pua thei thlah hapa he sipasapazy châta Zisu cha thatihpha a chazie a palasapa a cha.
2.2 Bethlehe he mâchhiesana su chhao a cha hra (Athao 35:19)
Bethlehe khih tlô chy, lâkiah liata Rekheli thlâsu a y. Zakaw ta Rekheli chô liata sawchapaw pa 2 – Zawsi nata Bejamin a sa. A seihnaipa a pi nota Rekheli cha a thi haw. Chavata a sawchapaw seihnaipa chhao Ben-oni (Rietheina saw) tahpa ama bi. Cha hnô lâta Benjami (ei ku chachâh lâ saw) tahpa moh ama pathlaipa a cha. Rekheli thlâsu heta “ei rietheina hro” tao ta, cha hawhpa daihti liata “ku chachah lâta thatlôna hro” chhao a vaw puapa a cha.
BC 586 kô Babylon ta Zudah seichana lâta a chhi nota, Israel mo cha Rekheli thlasu he chapiapa ta seichana lâ ama sie tahpa a cha. Rekheli mâchhie a sa lyma chy, tahna a cha. Zisu pina daihti liata abei Herawda heta chapaw kô 2 tawh ary lâ tahpazy a thiepa vata he Bethlehe he mâchhiesana su a cha lyma thla haw. Chahrasala he mâchhiesana su tawh heta Thlahlôhna Beipa cha a vaw pihpa a cha.
Thina vata mâchhiesapa, vâsâhpa nata rairuna hluhpi a tyhpazy he Rekheli hawhta mâchhiesapazy ama cha aw. Cha hawhpazy tawhta chhao Zisu thlapalôhtuhpa a vaw pih thei thla hra. Hro eima tyhpazy he chyhsa hropazy chakao nawpa châta a châ.
3. Bethlehe liata Bei Zisu a vaw pih.
Hrohsopazy ta ama vaw chhochhilipa Messiah (Zisu) cha Bethlehe liata a vaw pi nahta Mietaku vaihtuhpazy nata Nochhi chyhsa sopazy heta Bei Zisu cha anaohpa ta chibaih ama bu. Cha cha Krismas hmiatua chaipa tah theipa a cha aw. Chahrasala kô 200 chhôh Bethlehe cha ngiapa leipazy ku liata a y thla haw. Chhochhilipa hawhta thlai vaw tlô tyh vei.
Awnanopa a vaw dua tawhta kô hluhpi chhôh Krismas hmâ thei vei ei. Rawma rah liata cha “mitre” ama tahpa Noh-khazohpa (Sun-god) ama chhyna daihti cha ta, Cha mitre (noh-khazohpa) ama palyupalihna noh cha December 25 nohta a cha, ama tah. Rawma rah he Krizyhna lâta a vaw palie nahta AD 336 “Awnanopa Krismas” hmiatua chaipa cha ama vaw hmah haw. Kha hlata noh-khazohpa ama chhyna noh kha “chônô chaipa Zisu-Khazohpa pina noh ta ama vaw hmâh haw. Chatawhta AD 339 May 1 nohta Zisu pina su Bethlehe liata “Zisu Pina Achhyna O” chhao sapa a vaw cha haw. Chatawhna chata tanoh taihta Krismas he aly kawpata eima vaw hmah lymapa a cha.
(Dec 25 noh he Zisu pina noh cheingei a cha/cha leipa pahno thei khao mapi. He pahno leina heta Dec 25 he Krisama noh châ vei, tahna châ vei; khizaw pôhpalôpa ta Krismas noh ta a vaw rao hawpa cha keimo chhao eima ly hra awpa a cha).
Eima viachha O (py palyna raihriana su) he Bethlehe a cha aw. Kha hlata cha su cha khizaw kawpata sapa palysana châta vaw hmâ hra ei sila, tahma deikua cha Bei Zisu vaw pina su, Khazohpa parônahsana su châta eima vaw hma theina he Krismas tahpa a cha aw. Krizyh hlâta Sata lâta atheihna eima hla tyhpa noh kha, tanoh cha Zisu lâta atheina eima hlana noh a vaw cha ha aw.
3.1 Zisu cha Bethlehe a cha (Zawhana 6:35)
Zisu cha Bethlehe (viachha O) liata a pihpa deita châ leipata, ano cha hrona Bethlehe (hrona viachha) a cha. Ano tlaita “kei he hrona viachha ei châ; ei hnohta a vypa cha ahyhmah ta ama nodi aw vei (Zhn 6:35)” a tah. Cha dei châ vei; Bei Zisu ta –
- Kei he Hrona viachha ei châ (Zhn 6:35)
- Kei he Khizaw khaipa ei châ (Zhn 8:12)
- Kei he Ochhi ei châ (Zhn 10:8)
- Kei he Mietaku vaihtuh phapa ei châ (Zhn 10:11)
- Kei he Thyuheihna nata hrona ei châ (Zhn 11:25)
- Kei he Lâthlôh nata Biehmeiseihpa nata Hrona ei châ (Zhn 14:6)
- Kei he Kreszôh ei châ (Zhn 15:5) a tah.
Zisu Krista hneina he ato hneina châ ta, Zisu kyna he ato kyna a châ aw. Chavata Bethlehe lâta sie ei suh u, tahpa cha Zisu Krista pangaih suh u, tahna a cha aw. Zisu hnohta a pangaihpazy chata “Zisu ta ei châ” a tahpa zydua ama ngiahna hawhta piepa ama cha aw.
3.2 Bei Zisu cha Hrona kipa (hrona hluhpi) hnawh a cha
Bei Zisu ngiapâna he thina khôlâ châ deita cha vei. He khizaw hrochhôh liata hma thei awpazy tlao a cha. Ano cha hrona hluhpi (kipa) hnawh châ tlôh ta (Zhn 10:10). Eima nohto hro liata hrona aki khao lei tita eima hrona miah pakituhpa, patlohtuhpa cha Bei Zisu deita he a cha. Bei Zisu cha:
- Dahphipazy châta hrona ti hnawh a cha (Zhn 7:37)
- No-âhchhihna taihta ryhraotuhpa a cha (Isaih 9:6)
- Adyhna Beipa a cha (Isaih 9:6)
- Tlah leipazy (Hri-iah hneipa zydua) châta tlâhna (Maka 1:34)
- Nodipazy châta ribiena a cha (Zhn 6:11-12)
- Thlahpa lâta chiehleipazy ngiathaina a cha
Saya Taisa (tahma tah Dr. Sasa) heta 2007 Krismas he Lialaipi liata hma awpa khoh ta, ano a tlô thei lei awpa vata ano vyuhpata Krismas hma khei awpata miah a hruapa vata Lialaipi liata Krismas ei hmâh. Dec 28 noh tawhta Kôthieh taih pazaopa a cha. Kô parohpa pathlieza ta Evan. Ebi (Khaitlai Paw) ta Music pho 100 ta Khazohpa palyupalih awpa a chhuah. Chavata ano o tlyhmia liata dawhkho, viadaw, paotlah, Meithei, khoh, … hpz. ano o chhôh museum liata a ypa zydua hmapazy music 100 ta reithaipa a tao. Zacho dawh 12 liata music pyu ngiapa 100 a vaw paro thlahapa cha Lialaipi khih zydua a chathopathla ngapa hawhta a cha. A rônazie reitheipa cha vei.
A myla apakhyna liata Pinô Khaitlai nô ta alyna bie a reipa he ei palôh eina hria kaw.
“Keima nata Khaithlai paw eima hnei no he sipasa ngasa pita, khapa hmah ta hnei mapi. eima hnei chhôhpa cha bei kiahchopa, thobyh chypa, aphie châta hmapa savokyh nata poh miakha deita he a cha. Tanoh he hawhta Music pho 100 ta eima tlyhmia liata Khazohpa reithai thei awpa a vaw châ thlah hâpa he keimo vata châ tiarah leipata Khazohpa hneirôhna nata ngiachhiena vata deita a cha” Zis cha Bethlehe a chana a vaw chakhei hra.
Hrona hluhpi a pietuhpa cha Bei Zisu he a cha.
4. Bie pachhana
Bei Zisu ta, “nama hry liata ahyrai rônah chaipa ta a y khohpa chata, nawh chaipa ta a ytua awpa a cha” a tah. Zisu Krista liata yna cha athaona liata cha anawh chaipa hawhta â lâ tyh. Chahrasala a chaolahmei châ beih vei; luhpa tlao a cha tyh. Bethlehe cha Zudah rah liata nawh chaipa hawhta ala hra sala, ryureihtuhpa a vaw puana a chapa vata rônah chaipa a vaw châ haw. Bei Zisu cha Bethlehe khih viachao O liata nawh kawpata vaw pih hrasala, khizaw zydua ryureihtuhpa a vaw cha haw. Zisu cha moleipazy hawhta tho chhiesana liata taolapa ta y hrasala, moh zydua hry liata moh chônô chaipa “ZISU KRISTA CHA BEICHAIPA A CHA” tahpa moh bipa a cha.
Hy, nâ Nâ Bethlehe, Zudah rah liata chyh chaichai khao va chi!
Na chhôh tawhta ryureihtuhpa avaw pua hawpa vata! Halleluiah.
Eima hrona chô liata ahy e ryureih?
KYH TO LIATA BEI ZISU HNEITUHPA CHA CHYU EI SUH U.
36
1. Nathlie vâ Bei saw cha, Bethlehem viahchao o lia
Nawh hawh apyhpa ta a vaw pih;
A bei rôhnahna vâ dyuchhai za siesai ta,
Miah chatlaipa viahchao o nawhpa lia a pih.
Eimâ châ ly, lei nah vâ Bei rôhnah,
Reithai hla thata eima sa aw;
Mohnaopa nah rietheizy Beipa,
Hlâno Bethlehem liata su y leipa kha,
Tahmâ deikua eima hry liata su a y.
2. A pina su riethei Bethlehem dei leipa cha,
A châta su hropa y tlôh va;
A luh â ziana Bethlehem viahchao o nawh,
Lei beizy nah a chyhsazy ta khoh tlôh va.
3. Bei chônô su chônô chai pahrâ tawh Beipa Zisu,
Lei beizy ta ano dyuh hr’eisa;
Kei châ deikua cha Bei khochhih chai châ chi ta,
Viavi sawzy lyna Beipa vaw pihpa hi.
4. Hlâno Eden sadôh lia hrona eima pahlei,
Tahmâh Beipa ta miah pie heih ta;
A bie tawh puapa viavi saw miah palôhtuh,
Deiva awhsi hlâta â ngia via Beipa cha.
5. Hlâno Bethlehem liata na châta su y vei,
Nâ, mopathaih vâ Bei pi nawpa;
Tahmâ deikua he liata na châ su a y,
Zisu eima hnoh pahrâ la, miah ypâ teh.
000000000



‘Lorrain Theological College’ is this a college owned by MEC, or others, plis giv me its full info. i wonder and proud to hear that kind of college, even now we ECM hav none
Hi JJ, Lorrain Theological College (LTC) is a theological college owned and operated by Mara Evangelical Church (MEC). It has been named after Rev. R.A. Lorrain, the pioneer and founder of Mara Churches in India and Burma. LTC is in need of support spiritually and physically. We will email you its full info. through email. May God bless you.